BELUGA BALİNASI

Beluga balinası, Arktik bölge ve çevresinde yaşayan bir deniz memelisidir ve aynı zamanda beyaz balina olarak da bilinir. Bilimsel adı Delphinapterus leucas’tır; “Delphinapterus” sırt yüzgeçsiz yunusu anlatırken, “leucas” ise “beyaz” anlamına gelir ve bu isim görünüşüne dikkat çeker. Bu tür, çıkardığı tiz sesler nedeniyle deniz kanaryası olarak da adlandırılır ve kutup iklimindeki özel koşullara uyum sağlamak için çeşitli fiziksel adaptasyonlara sahiptir. Bunlardan biri sırt yüzgecinin olmamasıdır, bu sayede buz tabakasının altında yüzeye yakın yüzebilir. Bir diğer önemli adaptasyon ise vücut ağırlığının büyük bir yüzdesini oluşturan deri altı yağ tabakasıdır; bu yağ tabakası soğuk sularda vücut ısısını korumaya yardımcı olur. Beluga balinalarının gövde rengi tamamen beyaz veya beyazımsıgridir; bu özellik onları diğer yunus veya balina türlerinden ayırt etmeyi kolaylaştırır. Yavru belugalar doğduklarında gri renktedir ve zamanla beyaza döner. Bu beyaza dönüş, yırtıcılardan korunma ve Akdeniz buzullarındaki kamuflajda yardımcı olur. Erişkin erkek beluga balinaları 3,5–5,5 metre, dişiler ise 3–4,1 metre uzunluğunda olabilir. Erkeklerin ağırlığı 1100–1600 kg, dişilerin ise 700–1200 kg arasındadır. Deri altı yağ tabakası 15 cm’ye kadar çıkabilir ve tüm vücudu sarar; bu tabaka soğuk çevrelerde hem izolasyon sağlar hem de besin stoklama işlevi görebilir. Beluga balinası, sosyal bir türdür ve genellikle ortalama 10’lu gruplar halinde, bazen ise 25 bireye kadar çıkabilen gruplar hâlinde yaşam sürer. Bu gruplar farklı türlerde olabilir; örneğin anneyavru grupları, sadece erkeklerden oluşan gruplar veya karışık bireylerden oluşan toplumlar görülebilir. Beslenme şekli coğrafi bölgeye göre değişir. Örneğin Beaufort Denizi’ndeki beluga balinaları çoğunlukla morina balığı ile, Grönland yakınlarındaki bireyler pisi balığı ve kuzey karidesi ile, Alaska’da ise Coho somonu ile beslenir. Temel besinleri balık olmakla birlikte, karides, kalamar, yengeç, istiridye, ahtapot ve deniz salyangozu gibi omurgasızları da tüketirler. Erkek beluga balinaları 7–9 yaşlarında, dişiler ise 4–7 yaşlarında cinsel olgunluğa ulaşır. Dişilerin ilk doğurma yaşı ortalama 8,5 yıl civarındadır ve genellikle her birkaç yılda bir yavru doğururlar. Beluga balinalarının popülasyonu, farklı coğrafi alanlarda 21 ayrı popülasyon şeklinde bulunur ve toplamda 200.000’den fazla birey olduğu tahmin edilmektedir. Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin Kırmızı Listesi’nde “asgari endişe duyulan tür” olarak değerlendirilir.