BEYAZ GAGALI YUNUS

Beyaz gagalı yunusun yaygın isimleri ve bilimsel ismi onun belirgin özelliklerine işaret eder. “Lagenorhynchus” bilimsel adı “şişe burunlu” anlamına gelirken, “albirostris” ise “beyaz gaga” anlamındadır. Grönland dilindeki isimlerinin anlamı “katil balina benzeri”dir; bu, türe özgü siyah ve beyaz tonlardaki renklerinden kaynaklanır. Bu yunus türü Grönland’ın güney ucundan Cebelitarık Boğazı’na kadar Kuzey Atlantik sularında yaygın olarak bulunur ve bu bölgelere özgüdür. Gagası kısa, yaklaşık 5–8 cm uzunluğundadır ve sırtının ortasında dik bir sırt yüzgeci bulunur. Yetişkin bireyler 2,4–3,1 m uzunluğa kadar büyüyebilir ve 180–360 kg arasında ağırlık gösterebilir; erkekler genellikle dişilerden daha büyüktür. Yeni doğan yavrular yaklaşık 1,2 m uzunluğunda ve 40 kg civarında ağırlığa sahiptir. Vücut rengi çoğunlukla siyahtır, ancak sırt yüzgeci arkasında ve yanlarda şeritler hâlinde açık gri veya beyaz bölgeler bulunur. Karnı ve gagası beyazdır; bu iki renk arasında toplam 26 farklı ton tespit edilmiştir ve bu tonlar bireyin yaşına ve coğrafi konumuna göre değişebilir. Beyaz gagalı yunusun beslenmesi mevsime ve yaşadıkları bölgeye göre değişiklik gösterir. Örneğin Danimarka ve Hollanda kıyılarında yaşayan bireylerin çoğunlukla mezgit ve morina balığı ile beslendiği gözlemlenmiştir; İskoç kıyılarında ise kafadanbacaklılar da diyetlerine dâhil olmuştur. Bu tür, 5–15 °C sıcaklıklar arasında ve 150–1000 m derinlik aralığında bulunan kıta sahanlığı sularında yaşamayı tercih eder. Tuzluluğun farklı olduğu su kütlelerinin karşılaştığı bölgelerde de av bolluğu nedeniyle yaygınlaşabilir. Bu yunuslar tekne ve gemilere sık sık yaklaşır, suyun üzerinde sıçrama davranışları gösterirler; bu yüzden bazen “atlayıcı” olarak da adlandırılırlar. Normal seyir hızları genellikle saatte 6–12 km arasındadır ve bazı durumlarda 30 km’ye kadar ulaşabilirler. Çalışmalar sonucu erkek beyaz gagalı yunusların yaklaşık 271 cm, dişilerin ise ortalama 251 cm boyda cinsel olgunluğa ulaştıkları belirlenmiştir. Geçmişte Norveç, İzlanda ve Newfoundland açıklarında doğrudan avlanma yapıldığı bilinmesine rağmen günümüzde mevcut popülasyon için ciddi bir azalma belirtisi yoktur. Deniz sıcaklıklarındaki değişim türün yaşam alanını etkileyebilir; ancak genel olarak Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin Kırmızı Listesi’nde “asgari endişe duyulan tür” olarak değerlendirilir.