GRİ FOK

Gri fok, Kuzey Atlantik Okyanusu’nun her iki tarafında, ılıman ve yarı arktik sularda yaşayan gerçek fok (Phocidae) ailesinin büyük bir türüdür ve Halichoerus cinsine aittir. Erkeklerin uzun, kemerli burnu bulunduğundan bilimsel adları “çengelli burunlu deniz domuzu” anlamına gelir; dişilerde ise başın üst yüzeyine uzanan daha dar ve kısa bir burun vardır. Erkek gri foklar ortalama 2,2 m uzunluğa ve 220 kg ağırlığa, dişiler ise 1,8 m uzunluğa ve yaklaşık 150 kg ağırlığa ulaşabilir. Bu foklar farklı odaklarda yaşam alanlarına sahiptir: bazı popülasyonlar kayalık kıyı bölgelerinde, diğerleri ise izole adalarda ve buzulların yakınında bulunur. Batı Atlantik grubuna örnek olarak Kanada’nın Cape Chidley’den Nova Scotia’ya kadar uzanan deniz bölgeleri gösterilirken, doğu Atlantik popülasyonu İzlanda, Faroe Adaları, Britanya Adaları ve Norveç kıyılarından kuzeybatı Rusya’ya kadar yayılır. Üçüncü bir gruplaşma Baltık Denizi’nde bulunur. Gri fok yavruları ilk üç hafta boyunca uzun, kremsi beyaz bir kürkle kaplıdır. Daha sonra yetişkin kürklerine geçiş başlar; dişiler genellikle açık gri zemin üzerinde küçük koyu lekelere sahipken, erkekler daha koyu gri zemin üzerinde açık lekeler taşır. Bu kürk desenleri, bireyler arasında farklılık gösterse de cinsiyete ait belirgin desen özellikleri taşır. Bu türün ömürleri 15–25 yıl arasında değişir ve kaydedilen en yaşlı dişi birey 46 yaşına kadar yaşamıştır. Dişiler 3–5 yaşlarında, erkekler ise çoğu zaman 8 yaşından sonra cinsel olgunluğa ulaşır. Üreme zamanları popülasyona göre farklılık gösterebilir ve Aralık ortasından Ekim’e kadar sürebilir. Üreme alanları arasında kumlu plajlar, kayalık adalar, mağaralar ve buz alanları sayılabilir. Gri foklar çeşitli balıklar, kabuklular ve yumuşakçalarla beslenirler. Bazı popülasyonlarda sosyal beslenme davranışı gözlenir; bu, avın kaçma olasılığını azaltarak verimliliği artırabilir. Küçük balıklar su altında yakalanıp bütün olarak yutulur; daha büyük avlar ise yüzeye çıkarılıp tutulur. Bu foklar ayrıca morina solucanı (Pseudoterranova decipiens) gibi bir parazitin konakçısı olabilirler. Günümüzde Kuzey Atlantik gri fok popülasyonunun yaklaşık 500 000 birey olduğu tahmin edilmektedir. Geçmişte yavruları kürkleri için avlanmış, ancak daha sonra yasalarla koruma altına alınmışlardır; bu tür, modern koruma yasalarının hedefi olan ilk memelilerden biridir.