KAYALIK PENGUENİ

Kayalık penguenleri, adlarını karadaki davranışlarından, özellikle karınları üzerinde kayabilmelerinden alırlar. Bu penguenler sarp ve kayalık kıyılarda yaşar ve bu alanlarda gezinmek için güçlü ve kalın derili ayaklarını kullanırlar. Eudyptes cins adındaki “eudyptes” “iyi dalgıç” anlamına gelirken, tür adı chrysocome “altın saç” anlamındadır; bu da penguenlerin pek çok türünde görülen uzun sarı ve siyah tepe tüylerini tanımlar. Kayalık penguenler genellikle yaklaşık 52 cm boyunda ve yaklaşık 3 kg ağırlığındadır; bu özellikleriyle diğer sorguçlu penguen türleri arasında en küçükleri arasında yer alırlar. Vücutlarının çoğu siyah tüylerle kaplı olup beyaz karın kısmı tipik penguen renklendirmesini oluşturur; gözleri kırmızı renktedir ve su altında saatte yaklaşık 7 km hızla yüzebilirler. Yumurtadan çıktıklarında gagaları siyahken, yaşlandıkça bu renk sadece kırmızıya ve turuncuya dönüşür. Kayalık penguenlerin güney ve kuzey olmak üzere alt türleri bulunur. Güney kayalık penguenleri Şili, Arjantin ve Falkland Adaları dâhil Güney Atlantik adalarında ürerken; kuzey kayalık penguenleri daha güney Atlantik’te Cunha, Gough, St. Paul ve Amsterdam Adaları çevresinde yaygındır. Bazı alt türler ayrıca Prens Edward Adaları, Crozet, Kerguelen ve Macquarie adaları gibi uzak bölgelerde de bulunur. Beslenmeleri çoğunlukla krillerle olur; ek olarak göç sırasında ve mevsime göre karides, yengeç, kalamar ve diğer küçük kabuklular da tüketirler. Kayalık penguenler genellikle gruptar hâlinde sığ sularda beslenir ve yaklaşık 100 m derinliğe kadar dalış yapabilirler. Onları avlayan türler arasında skualar, martılar, dev petreller, karakaralar, kürklü foklar ve deniz aslanları yer alır. Kayalık penguenler soğuk okyanus koşullarına uyum sağlamak için kalın yağ tabakaları ve yüksek yoğunluklu, su geçirmez tüylere sahiptir. Diğer penguen türlerine göre daha agresif davranışlar sergileyebilirler; dişilerle ve rakiplerle mücadele ederken paletlerini kullanabilir, baş sallama ve gagalarıyla tüy düzeltme gibi davranışlarla iletişim kurabilirler. Üreme mevsimi ilkbaharda (Ekim) başlar ve yaz sonuna kadar devam eder; dişi tipik olarak 2 yumurta bırakır, ancak genellikle yalnızca bir civciv hayatta kalır. Ebeveynler civcivi yaklaşık 70 günlükken tüylenene kadar birlikte korur ve beslerler. Kayalık penguenler doğal ortamda genellikle yaklaşık 10 yıl yaşar, ancak 30 yıla kadar yaşayan bireyler de rapor edilmiştir. Dünyadaki tüm kayalık penguen popülasyonunun yaklaşık 1,5 milyon çift civarında olduğu tahmin edilmektedir; ancak 20. yüzyıldan bu yana sayılarının birkaç milyon çift düştüğü düşünülmektedir. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kırmızı listesinde güney kayalık penguenini “hassas”, kuzey kayalık penguenini ise “tehlikedeki tür” olarak sınıflandırır.