SAKALLI FOK

Sakallı fok, Kuzey Kutbu sularında yaşayan en büyük fok türlerinden biri olup özellikle Bering, Chukchi ve Beaufort Denizleri gibi buzla kaplı sığ sularda bulunur. Bilimsel adı Erignathus barbatus olan bu türün adı, çenesindeki uzun ve belirgin bıyıklarından (barbatus) gelir; bu bıyıklar kuruduklarında kıvrılarak zarif bir görünüm kazanır. Sakallı foklar, buz tabakalarına bağımlı yaşayan dört Kuzey Kutbu fok türünden biridir ve bu nedenle “buz fokları” grubuna dahildirler. Bu büyük fok türü ortalama 2,3 metre uzunluğa ve 200–250 kg ağırlığa ulaşır. Yetişkin bireylerin kürkleri genellikle açık gri ile koyu kahverengi arasında değişen tek renkli bir yapıya sahiptir; yüzgeç ve yüz bölgelerinde turuncu ila pas rengine kadar tonlar görülebilir. Yavrular ise doğduklarında daha açık renkli ve gövdelerinde şerit benzeri desenlerle doğar. Sakallı fokların uzun ve hassas bıyıkları, deniz tabanındaki avları bulmalarında önemli bir uyum sağlar; bu bıyıklar çok sayıda duyusal reseptöre sahiptir ve av bulmayı kolaylaştırır. Ayrıca erkek sakallı foklar, üreme döneminde uzun ve sesli çağrılar yapar; bu seslerin üreme alanlarını işaret etmede ve iletişimde rol oynadığı düşünülür. Bu tür genellikle buz üstünde dinlenir ve avlanır; ince buz tabakalarında nefes almak için delikler açabilir ya da doğal açıklıkları kullanır. Sakallı foklar çoğu zaman yalnız yaşar ve yırtıcı tehditlerden kaçmak için hızla suya dalar. Sakallı foklar 20–25 yıl kadar yaşayabilir. Erkekler 6–7 yaşlarında, dişiler ise 3–8 yaşlarında cinsel olgunluğa ulaşır. Üreme döneminde dişiler tek bir yavru doğurur ve yavru doğar doğmaz kısa sürede suya girebilir. Beslenmeleri çoğunlukla deniz tabanındaki balıklar, kabuklular ve omurgasızlarla gerçekleşir. Bu foklar doğal ortamlarında kutup ayıları ve katil balinalar gibi bazı yırtıcıların hedefi olabilir; ayrıca insan faaliyetleri ve deniz buzunun azalması gibi çevresel değişimler de yaşamlarını etkileyebilir. Bugün dünya çapında tahmini yaklaşık 500.000’den fazla Sakallı fok bulunduğu düşünülür ve tür Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin “asgari endişe” statüsünde değerlendirilir.